سيد محمد باقر شفتي
84
تحفة الأبرار الملتقط من آثار الأئمة الأطهار ( فارسي )
داراست ، مخرج آن طرف لسان است كه منضم شود به بعضى از ضواحك فوقانى ، يا به بعضى از طواحن در فوق ، خواه از جانب يمين بوده باشد يا از جانب يسار ، لكن از جانب يسار آسانتر است . هفتم : لام است ، مخرج آن طرف زبان است كه نزديك به سر زبان بوده باشد با آنچه محاذى آن است با لثه رباعيات و أنياب در جانب فوق از جانب چپ . هشتم : نون است ، مخرج آن سر زبان است با لثه ثنائيات در فوق ، يعنى بيخ دندانهاى بيش بالا . نهم : راء بى نقطه است ، مخرج آن بعد از تجاوز از مخرج نون است از جانب پائين زبان ، مجملا مخرج راء طرف زبان است كه گذارده شود به بيخ بعد از ضواحك در جانب بالا . دهم و يازدهم و دوازدهم : طاء و دال بى نقطه و تاء دو نقطه در فوق ، آنچه جماعتى تصريح بر آن نمودهاند آن است كه مخرج اين سه حرف سر زبان است يا بيخ ثناياى فوقانى ، لكن لسان بايد ميل نمايد در وقت اداى طاء به سوى حنك أعلى ، و در وقت أداى تاء به سوى لب پائين ، و در وقت أداى دال به ما بين اين دو تحديد ، لكن ظاهر اين است كه تفرقه شود ما بين تلفظ طاء و تاء و دال در مخرج ، خصوصا در وقتى كه طاء جزء كلمه بوده باشد ، مثل صراط الذين به اين نحو كه مخرج طاء پائينتر از سر زبان بوده باشد ، قريب به مخرج شين با آنچه محاذى او است از حنك بالا . سيزدهم چهاردهم پانزدهم : ظاء با نقطه و ذال با نقطه و ثاء مثلثه است ، مخرج اين سه حرف سر زبان است با سر ثناياى فوقانى . شانزدهم : صاد بى نقطه ، هيفدهم سين بىنقطه ، هيجدهم : زاء نقطه دار است ، اختلاف كردهاند در مخرج اين سه حرف ، بعضى گفتهاند مخرج اينها ميان زبان است با طرف ثناياى فوقانى ، و مذكور در جملهاى از رسائل مؤلفه در علم قرائت اين است كه مخرج اينها سر زبان است